ادبیات رویکرد تربیتی ( کلاس شیشه ای )

تدریس قید را به یکی از دانش آموزان کلاس واگذار می کنم واز قبل خبرمی دهم تا خوب تحقیق و  تمرین کند.(مدرسه ی پویا ودانش آموز محوری ). بعد از تدریس از آن ها می خواهم  انشایی بنویسندکه حداقل 20 قید داشته باشد وآن ها را رنگی کنند .(تلفیق انشا ودستور زبان کاربردی ) .

سپس نکته های مهم قیدی را متذکر  می شوم ،به این صورت:

1-بیشتر کلمه های تنوین دار همگی قید هستند. مثل : اتفاقا-احتمالا-فعلا- سریعا - تقریبا- کاملا - حتما - مستقیما- دائما-تدریجا- معمولا - تصادفا- عموما- شفاها- موقتا- حقیقتا- مجبورا- مخصوصا- ضمنا- ظاهراو...

2-هر چه که قبل از آن حرف اضافه دارد،قید است. مثل :به سرعت- به زودی -به آسانی- باکنجکاوی ...

3-برخی از قیدها دو نوع هستند مثل کلمه ی کجا ،که هم،  قید زمان و هم،قید پرسشی است. یا کلمه ی هیچ وقت که هم قید زمان وهم قید نفی است.  بقیه را بچه ها مثال بزنند. 

4-قید هم ممکن است که ساده یا مرکب باشد.ساده مثل هنوز -هرگز- اصلاو...ومرکب مثل هرروز-آهسته آهسته-اندک اندک-گریه کنان- فروردین ماه و...

5- پس از تدریس کامل، چند جمله بدهید تانوع  قیدهایش را مشخص کنند.

6-جمله ای به آنها بدهید. مثال :حسین  نشسته بود. و بخواهید که برای این جمله چهار قید تاسف ،زمان ،مقدار وحالت  اضافه کنند وبه همین صورت جمله های دیگر...  

قید زمان :هیچ وقت –هروقت – همیشه – پیوسته – گاهی – گاه گاه – دیروز – دیشب – امسال – پارسال – بعدا-  سپس – هر روز – همه ساله – به زودی – بعدها – سال ها – مدت ها – چندی – مدتی – فردا – یک چند – اکنون – حالا – همه روزه – زمانی – روزگاری – پیش از این – بعد- پیشتر ها – بعد از این – دیری – روزی – بزودی – بموقع – فعلا – فورا – هنوز – شبانه – دائما – عن قریب – عصر- بعد از ظهر – امسال فروردین ماه – هردم – هر لحظه – وقتی – 5دقیقه پیش – روز های بعد ...

مثال :من فردا ظهر به مدرسه می روم.

....................................................................................................................

قید مکان :آن جا – این جا – جلو – همه جا – هیچ جا – جایی – فی المجلس – عقب – بالا – پایین – زیر – روی – دم در خانه...

مثال: من توی مدرسه درس می خوانم.

....................................................................................................................

قیدمقدار (کمیت ) : خیلی – کمتر – بیشتر – کمی – قدری – اندکی – بسیار – فراوان – زیاد – تا حدی – تا اندازه ای – کاملا – با لتمام – به کلی – تا حدودی – بالنسبه – فوق العاده – به اندازه – بی کم وزیاد – به ندرت – بسی – این قدر – آن قدر ...

مثال : بیشتر درس بخوانید.

....................................................................................................................

قید کیفیت  (چگونگی ) : خوب – بد – آهسته – پاورچین پاورچین – هراسان – بلند – یواش – زیبا – جویده – به سرعت – دلپسند – نا خوشایند – ریز- درشت – پر رنگ – کم رنگ – خوش خط – خوانا – روشن – نا خوانا – تو دماغی – سرسری – جدی – از دل برامده – پیاده – سواره – از دل وجان – شمرده – خیر خواهانه – کج – راست...

مثال :مریم به سرعت آمد.

....................................................................................................................

قید حالت ( وصفی ) : خندان – خوشحال – شاد وغمگین – وحشت زده – رنگ پریده – ملول – ناشاد – گریان – لرزلن – قدم زنان – ابرو درهم کشیده – سربه گریبان – مضطرب – پریشان حال – اندوهگین – گریه کنان – فریاد زنان – متاسف – اندوهناک – شیون کنان – دست به سینه – دست به عصا – سربه زیر – اشک در چشم – ایستاده – نشسته – خوابیده – خواب آلوده – در حال خواب وبیداری – دلیرانه – افتان وخیزان – چمدان به دست – سوت زنان – شادی کنان ...

مثال :رزمندگان دلیرانه جنگیدند.

....................................................................................................................

قید آرزو  (تمنا ) : کاش – ای افسوس – کاشکی – ان شا الله  .....

مثال : لطفا در را ببندید.

.................................................................................................................

قید نفی : اصلا – ابدا – مطلقا – به هیچ وجه – هرگز – هیچ گاه – هیچ – به هیچ روی ...

مثال : خیر من این کار را نکردم.

.................................................................................................................

قید تا سف : افسوس – دریغ ودرد – اندوه – واویلا – ای فریاد – دریغا – حیف – ای دریغ – فریاد – داد – آوخ – متاسفانه – وای ...

مثال :دردا از این همه ظلم وستم اسرائیل .

....................................................................................................................

قید پرسش (استفهام) : آیا – کی – کجا – چرا – مگر – تا کی – چگونه – چطور – چسان – برای چه – چه – هیچ – مگر تا کی – چه جوری ...

مثال : مگر تا کی می توان این گونه زندگی کرد؟

.................................................................................................................

قید تا کید وتصدیق : البته – حتما – هر آینه – قطعا – یقینا – به طور قطع – یقین – بی شک – بی گمان – مسلما – به طور قطع ویقین – بی تردید – بلا شک – بلی – به راستی – واقعا – به طور حتم – الحق – به درستی که – و...

مثال :به طور قطع پیروز خواهی شد.

....................................................................................................................

قید تکرار :دوباره – مجددا – دیگربار – باز – دو مرتبه – باز هم و...

مثال : هی می رود وهی می آید.

....................................................................................................................

قید ترتیب : دو به دو – پیاپی – پی در پی – یک به یک ...

مثال : دو تا دو تا داخل شوید.

................................................................................................................

قید استثنا :مگر – استثنا ئا ...

مثال : من هر روز با اتوبوس می آمدم،امروز استثنائا باتاکسی آمدم.

.................................................................................................................

قید شک وتردید : شاید – احتمالا – محتملا – امکانا – گویا – به گمانم ...

مثال :به گمانم درست گفته باشی .

................................................................................................................

قید تعجب : عجبا – شگفتا – سبحان الله – ای شگفتا ...

مثال : ای عجب ،بالاخره آمدی .

....................................................................................................................

قید قصد : تبرکا – محض رضای خدا – تفننا – ترحما ...

مثال : من گاه گاهی تفننا نقاشی می کنم .

...................................................................................................................

قید تدریج : دقیقه به دقیقه – روز به روز – هفته به هفته – سال به سال – خرده خرده – اندک اندک...

مثال : تو کم کم به هدف می رسی .

....................................................................................................................

قید تفسیر : به عبارت دیگر – به این معنی که – یعنی ...

قید تشبیه :گویی – گفتی – پنداری ...

قید علت : از این رو – به این جهت – لهذا – به این دلیل – چه –زیرا-زیراکه...

قید انحصار : فقط – بس – تنها – منحصرا ...

قید اختصار : فی الجمله – باری – القصه – خلاصه – الغرض ...

قید تبری وادب : العیاذ بالله – دور از حضور شما – دور از جناب – نعوذ بالله 

–خدای نکرده- بلا نسبت...