انواع چون
یکی از این حروف #چون است که می تواند به عنوان #حرف_ربط ، #حرف_اضافه و یا #قید به کار رود. ما باید بدانیم در هر کدام از این وضعیتها
#چون به چه معناییست و چه کارکردی دارد.
توجه: چو ، همچون ، همچو ، چونان ، چنین شکل های دیگر چون هستند و باید انها را مثل چون بررسی کنیم.
⭕️ انواع #چون :
1- حرف ربط : اگر چون به معنای وقتی که ، زیرا ، به دلیل اینکه ، چون که و ... به کار برود حرف ربط است.
مثالها:
چون ابر به نوروز رخ لاله بشست / برخیز و به جام باده کن عزم درست ( هنگامی که در نوروز ابر چهره گل لاله را شست .... )
چون بلبل مست راه در بستان یافت / روی گل و جام باده را خندان یافت ( وقتی که بلبل خوشحال به باغ راه پیدا کرد....)
چون عمر به سر رسد چه شیرین و چه تلخ ( وقتی عمر تمام شود شیرین و تلخش فرقی ندارد...)
چون تشنه جان سپردم آن گه چه سود دارد؟ / آب از دو چشم دادن بر خاک من گیا را ( وقتی که تشنه جان دادم ان وقت چه سودی دارد...)
2. حرف اضافه: این نوع از حرف چون را همه ما به عنوان #ادات_تشبیه می شناسیم که به معنای مثل و مانند است. پس اگر چون در جایگاه ادات تشبیه به کار رفته باشد و یک تشبیه را شکل داده باشد حرف اضافه است.
مثالها:
شبی چون شبح روی شسته به قیر / نه بهرام پیدا نه کیوان نه تیر ( یک شب مثل شبه ...)
ببارید چون ژاله ز ابر سیاه / کسی را نبد بر زمین جایگاه ( مثل باران از ابر سیاه می بارید...)
به بالا چو سرو و به رخ چون بهار / به هرچیز ماننده شهریار ( از جهت قدبلندی مثل سرو و از زیبایی مثل بهار ....)
مقدارِ یارِ همنفس ، چون من نداند هیچکس / ماهی که بر خشک اوفتد، قیمت بداند آب را ( کسی مثل من ارزش دوست موافق را نمی داند...)
مرا و عشق تو گیتی به یک شکم زاده ست / دو روح در بدنی چون دو مغز در یک پوست ( جهان ، من و عشق تو را با هم زاده است... مثل دو مغز در یک پوست...)
تا کی اخر چو بنفشه سر غفلت در پیش؟ / حیف باشد که تو در خوابی و نرگس بیدار ( تا کی مانند بنفشه غافلی...)
3. قید: اگر چون به معنای چگونه به کار رود قید است. اگر چون در معنای چگونه و برای پرسش به کار رود قید پرسشی خواهد بود.
مثالها:
مگر کز شمار تو آید پدید / که نوبت ز گیتی به من چون رسید ( چگونه نوبت به من رسید...)
روی خوش و آوازِ خوش دارند هریک لذتی / بنگر که لذت چون بود، محبوب خوش آواز را ( نگاه کن که لذت دوست زیباروی خوش صدا چگونه است؟...)
خیالش در نظر ، چون آیدم خواب؟ / نشاید در به روی دوستان بست ( وقتی فکرش در خاطرم است چگونه خوابم ببرد؟....)
