ردیف چیست؟ قافیه چیست؟
🔻از ظلمت خود رهایی ام ده / با نور خود آشنایی ام ده
🔹کلمه یا کلمه هایی که بعد از قافیه عینا تکرار می شوند و از نظر املایی و معنا کاملا یکسان هستند.
در بیت بالا " ام ده" و "ام ده" که در پایان مصراعها تکرار شده اند، ردیف هستند.
🔻یوسف گم گشته باز آید به کنعان غم مخور
کلبه احزان شود روزی گلستان غم مخور
در این بیت کلمات "کنعان" و "گلستان" قافیه و "غم مخور" و "غم مخور" ردیف هستند.
چند نکته:🔻🔻🔻🔻
🔹قافیه معمولا یک کلمه است ولی ردیف می تواند یک یا چند کلمه باشد.
🔹آوردن قافیه در شعرهای سنتی اجباری است اما آوردن ردیف اختیاری است.
🔹قافیه و ردیف در شعر نو اختیاری است.
🔹ردیف همیشه بعد از قافیه می آید و بین آنها فاصله ای نیست.
🔹اگر قبل از قافیه کلمات یکسانی به کار رود ردیف محسوب نمی شود.
مانند:
هرچند رسد هر نفس از یار غمی / باید نشود رنجه دل از یار دمی
آتش عشق است کاندر نی فتاد / جوشش عشق است کاندر می فتاد
به این کلمات در اصطلاح ادبی "حاجب" می گویند
