جناس

ادبیات رویکرد تربیتی ( کلاس شیشه ای )

بر رهگذرت بسته ام از دیده دو صد جوی        تا بوکه تو چون سرو خرامان بدرآیی     

جناس

آوردن دو يا چند كلمه است كه از لحاظ لفظي و ظاهري شبيه و يا نزديك به هم باشند ولي تفاوت معنايي داشته باشند .

جناس به دو نوع كلي تقسيم مي گردد :

الف ) جناس تام : دو واژه از هر جهت تماما شبيه به هم و يكسان باشند و فقط در معنا متفاوت .
مثال : بهرام كه گور مي گرفتي همه عمر دیدی كه چگونه گور بهرام گرفت

«گور » (مصراع اول) !گور خر / « گور » (مصراع دوم ) !قبر

 

ب )جناس ناقص : دو واژه هر گاه غير از معني ، تفاوتي ديگر داشته باشند جناس ناقص گفته مي شود .اين تفاوت ، حدودي دارد كه بر اساس آن جناس ناقص نيز به سه نوع تقسيم مي گردد :

1) جناس ناقص اختلافي : هر گاه دو واژه فقط در يك حرف اختلاف داشته باشند .!مثل : (شكايت و حكايت ) ، (اصل و وصل) ، ( دور و نور )

2) جناس ناقص افزايشي : هر گاه يكي از دو واژه فقط يك حرف بيشتر از ديگري داشته باشد !مثل : (آرام و رام ) ، (قامت و قيامت ) ، (بيا و بيار )

3) جناس ناقص حركتي : هر گاه دو واژه غير از معنا فقط در حركت (مصّوت هاي كوتاه ) مختلف باشند .!مثل : (مَلِك و مَلَك )، (گُل و گٍل)

 

+ نوشته شده در  جمعه چهارم آبان ۱۳۹۷ساعت 23:55  توسط ملاحسنی  |